
Thuê người làm việc nhà là một quan hệ lao động có luật điều chỉnh, không chỉ là chuyện thỏa thuận miệng giữa hai bên. Các quy định về người giúp việc gia đình hiện nằm chủ yếu ở Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Tóm gọn lại, chủ nhà cần nhớ 8 điểm: ký hợp đồng bằng văn bản, thử việc ngắn, bảo đảm giờ nghỉ mỗi ngày, ngày nghỉ hằng tuần, ngày phép năm, trả khoản tiền bảo hiểm, báo trước khi chấm dứt và thông báo với phường xã.
Nội dung bài viết
Quy định về người giúp việc gia đình nằm ở văn bản nào?
Có hai văn bản bạn nên biết tên để tra cứu khi cần:
- Bộ luật Lao động 2019: các điều từ 161 đến 165 dành riêng cho lao động là người giúp việc gia đình.
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP: Chương X hướng dẫn chi tiết hơn về hợp đồng, tiền lương, thời giờ nghỉ ngơi, bảo hiểm và trách nhiệm thông báo.
Bài này chỉ tóm tắt các quy định về người giúp việc gia đình ở mức nguyên tắc. Văn bản có thể được sửa đổi theo thời gian, nên trước khi ký hợp đồng, bạn hãy đọc bản hiện hành hoặc hỏi cán bộ lao động tại phường xã.
Ai được xem là lao động giúp việc gia đình?
Hiểu đơn giản, đó là người làm thường xuyên các công việc trong một gia đình: nội trợ, dọn dẹp, nấu ăn, trông trẻ, chăm sóc người già hay người bệnh. Công việc gắn với sinh hoạt của gia đình chứ không phục vụ việc kinh doanh. Người ở lại nhà chủ và người làm theo kiểu giúp việc sáng đi chiều về đều có thể thuộc nhóm này nếu gia đình là bên trực tiếp thuê.
Trường hợp bạn đặt giúp việc theo giờ thông qua một công ty dịch vụ thì khác. Khi đó gia đình thường ký thỏa thuận dịch vụ với công ty, còn người lao động do công ty quản lý. Nếu chưa rõ mình thuộc trường hợp nào, hãy hỏi thẳng đơn vị cung cấp trước khi ký.
8 quy định về người giúp việc gia đình chủ nhà cần nắm
- Hợp đồng phải lập bằng văn bản. Thỏa thuận miệng không đủ. Hợp đồng nên ghi rõ công việc, nơi làm, lương, ngày trả lương, giờ nghỉ và điều kiện ăn ở nếu người lao động ở lại.
- Thử việc tối đa 6 ngày làm việc. Thời gian này đủ để hai bên xem có hợp nhau không.
- Nghỉ ít nhất 8 giờ mỗi ngày, trong đó có 6 giờ liên tục. Điểm này đặc biệt quan trọng với người ở lại, nhất là khi phải trông trẻ nhỏ ban đêm.
- Nghỉ hằng tuần ít nhất 24 giờ liên tục. Nếu không sắp xếp được theo tuần thì tính bình quân ít nhất 4 ngày mỗi tháng.
- 12 ngày phép năm khi làm đủ 12 tháng. Nhiều gia đình thỏa thuận gộp phép vào dịp Tết hoặc mùa vụ ở quê.
- Trả khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm. Cùng kỳ trả lương, chủ nhà trả thêm cho người lao động khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để họ tự lo bảo hiểm.
- Báo trước 15 ngày khi đơn phương chấm dứt hợp đồng. Áp dụng cho cả hai phía, trừ một số trường hợp đặc biệt mà luật cho phép nghỉ ngay.
- Thông báo với Ủy ban nhân dân cấp xã. Gia đình thông báo khi bắt đầu sử dụng lao động giúp việc và khi chấm dứt.
Bảng tóm tắt để dán vào sổ tay gia đình
| Nội dung | Nguyên tắc cần nhớ | Việc chủ nhà nên làm |
|---|---|---|
| Hợp đồng | Bằng văn bản | Lập hai bản, mỗi bên giữ một bản |
| Thử việc | Tối đa 6 ngày làm việc | Ghi rõ lương trong thời gian thử |
| Nghỉ trong ngày | Ít nhất 8 giờ, có 6 giờ liên tục | Thống nhất giờ đi ngủ, giờ dậy |
| Nghỉ hằng tuần | 24 giờ liên tục hoặc bình quân 4 ngày mỗi tháng | Chốt lịch nghỉ ngay từ đầu tháng |
| Phép năm | 12 ngày khi đủ 12 tháng | Thỏa thuận thời điểm nghỉ |
| Bảo hiểm | Trả tiền tương đương mức đóng, cùng kỳ lương | Ghi thành dòng riêng khi trả lương |
| Chấm dứt | Báo trước 15 ngày | Báo bằng tin nhắn hoặc giấy để có dấu vết |
| Thông báo | Với Ủy ban nhân dân cấp xã | Hỏi phường xã về mẫu thông báo |
Những hiểu lầm thường gặp của chủ nhà
Người nhà quê lên, không cần giấy tờ
Quen biết không thay được hợp đồng. Khi có văn bản, chính người lao động cũng yên tâm hơn vì biết rõ lương, ngày nghỉ và việc mình phải làm. Bạn có thể xem danh sách các mục nên có trong bài hợp đồng thuê người giúp việc cần có gì.
Ở lại nhà thì lúc nào cũng trong giờ làm
Ở lại không có nghĩa là làm việc suốt ngày đêm. Luật đặt ra mức nghỉ tối thiểu mỗi ngày và mỗi tuần.
Áp dụng quy định về người giúp việc gia đình: 5 việc làm trong tuần đầu
- Xem căn cước của người lao động, ghi lại số điện thoại người thân. Không giữ bản gốc giấy tờ của họ.
- Lập hợp đồng ngắn gọn một đến hai trang, đọc to cho người lao động nghe nếu họ ngại đọc.
- Chốt lịch nghỉ hằng tuần và giờ nghỉ buổi tối.
- Thống nhất ngày trả lương và cách trả khoản tiền bảo hiểm.
- Thông báo với phường xã nơi gia đình sinh sống theo hướng dẫn tại địa phương.
Ngoài 8 điểm trên, pháp luật lao động còn nêu nghĩa vụ của cả hai bên; phần này bạn nên đọc trực tiếp trong văn bản. Về giờ nghỉ, mời bạn xem thêm bài ngày nghỉ của người giúp việc gia đình.
Câu hỏi thường gặp về quy định với người giúp việc gia đình
Thuê người giúp việc gia đình có bắt buộc ký hợp đồng không?
Có. Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng với lao động là người giúp việc gia đình phải được lập bằng văn bản. Bản hợp đồng không cần dài, chỉ cần đủ công việc, lương, giờ nghỉ và thời hạn báo trước.
Thử việc người giúp việc được tối đa bao nhiêu ngày?
Tối đa 6 ngày làm việc. Hết thời gian này, nếu hai bên thấy phù hợp thì tiếp tục theo hợp đồng đã ký.
Đặt giúp việc theo giờ qua công ty có phải làm các thủ tục này không?
Thông thường gia đình ký thỏa thuận dịch vụ với công ty, còn công ty chịu trách nhiệm với người lao động của mình. Bạn nên hỏi rõ đơn vị cung cấp để biết trách nhiệm của từng bên.
Quy định về người giúp việc gia đình có thay đổi không?
Có thể. Văn bản được sửa đổi theo thời gian, vì vậy bạn nên đối chiếu bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan lao động địa phương trước khi ký.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Nếu bạn cần tìm người và muốn được hướng dẫn các thỏa thuận ngay từ đầu, hãy gọi Giúp Việc 0h theo số 0385 211 469. Chúng tôi giới thiệu giúp việc gia đình tại Hà Nội kèm hồ sơ rõ ràng để gia đình yên tâm ký kết.
Cần dịch vụ giúp việc gia đình tại Hà Nội? Liên hệ Giúp Việc 0h để được tư vấn và báo giá theo nhu cầu thực tế.
Dịch vụ liên quan: Giúp việc gia đình Giúp việc theo giờ Giúp việc sáng đi chiều về


