
Câu trả lời ngắn: chủ nhà không trực tiếp làm thủ tục đóng như một doanh nghiệp, nhưng vẫn có trách nhiệm về bảo hiểm cho người giúp việc. Theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP, cùng kỳ trả lương, người sử dụng lao động trả cho người giúp việc một khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để họ tự lo bảo hiểm. Phần dưới đây giải thích cách hiểu và cách làm cho gọn.
Nội dung bài viết
Bảo hiểm cho người giúp việc được quy định theo nguyên tắc nào?
Với lao động làm ở công ty, doanh nghiệp trích nộp bảo hiểm hằng tháng cho cơ quan bảo hiểm. Với lao động giúp việc gia đình, cách làm khác đi vì bên thuê là một hộ gia đình, không có bộ phận nhân sự hay kế toán. Nguyên tắc của luật là:
- Chủ nhà trả một khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động.
- Khoản này được trả cùng kỳ trả lương, tức là mỗi lần trả lương đều có.
- Người lao động nhận tiền và tự tham gia bảo hiểm theo lựa chọn của mình.
Mức đóng cụ thể do pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế quy định và có thể điều chỉnh theo từng thời kỳ. Vì vậy bài viết không nêu con số. Bạn nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi mình ở hoặc đối chiếu văn bản hiện hành để tính cho đúng.
Vì sao luật chọn cách trả tiền thay vì đóng hộ?
Người giúp việc thường đổi nơi làm, có khi mỗi năm một gia đình. Trả tiền trực tiếp giúp họ chủ động: dù làm cho nhà nào, họ vẫn giữ một đầu mối tham gia bảo hiểm của riêng mình. Đổi lại, việc đăng ký thuộc về chính họ, nên gia đình cần nói rõ ý nghĩa của khoản tiền này ngay từ đầu. Nói cách khác, bảo hiểm cho người giúp việc là trách nhiệm chung: một bên trả tiền, một bên tự tham gia.
Người giúp việc có thể dùng khoản tiền đó thế nào?
Luật để người lao động tự lo. Trên thực tế, có hai hướng phổ biến mà nhiều người lao động tự do lựa chọn:
- Tham gia bảo hiểm y tế để được hỗ trợ chi phí khi khám chữa bệnh.
- Tham gia bảo hiểm xã hội theo hình thức dành cho người tự đóng để tích lũy cho tuổi già.
Điều kiện và thủ tục của từng hình thức do cơ quan bảo hiểm xã hội hướng dẫn. Gia đình không quyết định thay, nhưng có thể cho người giúp việc nghỉ một buổi để đi làm thủ tục.
Cách ghi khoản bảo hiểm trong hợp đồng và khi trả lương
Rắc rối thường đến từ việc gộp chung mọi thứ thành một con số. Bạn nên tách bạch theo các bước sau:
- Ghi thành một điều khoản riêng trong hợp đồng. Nêu rõ hằng tháng gia đình trả khoản tiền tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trả cùng ngày với lương.
- Tách dòng khi trả. Dù trả tiền mặt hay chuyển khoản, hãy ghi lương là bao nhiêu, tiền bảo hiểm là bao nhiêu.
- Có xác nhận đã nhận. Một cuốn sổ nhỏ có chữ ký hằng tháng hoặc nội dung chuyển khoản rõ ràng là đủ.
- Rà lại khi tăng lương hoặc khi quy định thay đổi. Khoản tiền này gắn với mức đóng theo luật nên có thể cần điều chỉnh.
Khi dự tính ngân sách, hãy coi đây là một phần của chi phí thuê giúp việc gia đình chứ không phải khoản phát sinh bất ngờ.
Bảng phân biệt: việc của chủ nhà và việc của người lao động
| Nội dung | Chủ nhà | Người giúp việc |
|---|---|---|
| Khoản tiền bảo hiểm | Trả cùng kỳ lương | Nhận và quản lý |
| Đăng ký tham gia | Tạo điều kiện về thời gian | Tự đăng ký theo lựa chọn |
| Chứng từ | Ghi tách dòng, giữ xác nhận | Giữ sổ, thẻ bảo hiểm của mình |
| Khi ốm đau | Sắp xếp cho nghỉ, hỗ trợ theo thỏa thuận | Dùng thẻ bảo hiểm y tế nếu đã tham gia |
Ba hiểu lầm về bảo hiểm cho người giúp việc
Lương đã cao nên không cần khoản này
Lương và khoản tiền bảo hiểm là hai nội dung khác nhau. Nếu thỏa thuận một tổng số tiền mỗi tháng, hãy ghi rõ phần nào là lương, phần nào là tiền bảo hiểm.
Người giúp việc không muốn tham gia thì thôi không trả
Trách nhiệm trả khoản tiền thuộc về chủ nhà. Người lao động dùng tiền thế nào là việc của họ, song gia đình nên khuyên họ tham gia, ít nhất là bảo hiểm y tế, vì ốm đau là rủi ro khó lường nhất với người đi làm xa nhà.
Thuê qua trung tâm thì trung tâm lo hết
Chưa chắc. Nếu trung tâm chỉ giới thiệu, còn gia đình là bên trực tiếp ký hợp đồng lao động thì trách nhiệm vẫn ở gia đình. Nếu bạn dùng dịch vụ mà người lao động là nhân viên của công ty, chẳng hạn giúp việc theo giờ, thì công ty thường là bên có trách nhiệm với nhân viên của họ. Hãy hỏi câu này khi nghe tư vấn.
Khi người giúp việc ốm hoặc gặp tai nạn trong lúc làm
Dù có bảo hiểm hay chưa, việc đầu tiên vẫn là đưa người lao động đi khám và báo cho người thân của họ. Chi phí chia thế nào nên được nói trước trong hợp đồng thay vì đợi lúc có chuyện. Một số gia đình tự nguyện mua thêm gói bảo hiểm tai nạn cho người làm; đây là lựa chọn thêm, không thay cho khoản tiền theo luật. Các quyền lợi khác như giờ nghỉ, ngày phép được tóm tắt trong bài quy định pháp luật về người giúp việc gia đình.
Câu hỏi thường gặp về bảo hiểm cho người giúp việc gia đình
Chủ nhà có phải ra cơ quan bảo hiểm đóng cho người giúp việc không?
Theo nguyên tắc hiện nay, chủ nhà trả khoản tiền tương đương mức đóng cùng kỳ lương, còn người lao động tự tham gia. Bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành để chắc chắn.
Khoản tiền bảo hiểm là bao nhiêu mỗi tháng?
Khoản này tính theo mức đóng do pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế quy định và có thể thay đổi. Hãy hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương để có con số áp dụng cho trường hợp của bạn.
Người giúp việc làm vài buổi mỗi tuần có được khoản này không?
Còn tùy quan hệ giữa hai bên là hợp đồng lao động trực tiếp hay dịch vụ qua công ty. Với dịch vụ theo giờ qua công ty, bạn thanh toán phí dịch vụ và công ty quản lý người lao động.
Có nên giữ hộ tiền bảo hiểm rồi cuối năm đưa một lần?
Không nên. Nguyên tắc là trả cùng kỳ lương. Trả đều hằng tháng và ghi tách dòng giúp cả hai bên dễ theo dõi.
Thông tin trong bài chỉ để tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Cần người làm ổn định và muốn được giải thích rõ các khoản phải trả trước khi ký? Gọi Giúp Việc 0h qua số 0385 211 469 để được tư vấn dịch vụ giúp việc gia đình tại Hà Nội.
Cần dịch vụ giúp việc gia đình tại Hà Nội? Liên hệ Giúp Việc 0h để được tư vấn và báo giá theo nhu cầu thực tế.
Dịch vụ liên quan: Giúp việc gia đình Giúp việc theo giờ Giúp việc sáng đi chiều về


